دسته بندی گویشهای کردی
به طور کلی کردی به سه گروه گویشی تقسیم می شود :
الف . گروه شمالی-از نظر تعداد گویشوران (که حدود ١۲نفر تخمین زده می شوند) مهم ترین گروه گویشی است. این گروه به دو زیر گروه تقسیم می شود: ١. گروه غربی شامل گویشهای موسوم به کرمانجی که در هفده شهرستان واقع در شرق و جنوب ترکیه در جوار مناطق کردنشین ایران و سوریه رواج دارد. گویشهایی که به گویشهای ذکر شده نزدیک هستند عبارتند از گویشهای کردی رایج در شمال استان آذربایجان غربی در ایران، همچنان که کردی رایج در استان های خراسان و بلوچستان و احتمالا رایج در افغانستان. گروه غربی ی زبان ادبی را به وجود آورده است که تا سالهای ١۹۳٠م به خط عربی نوشته می شد. امروزه کرمانجی غربی به وسیله بک گونه الفبای لاتینی که به الفبای ترکی نزدیک است نوشته می شود. a,b,c,d,e,ē,f,g,h,I,ǐ,j,k,l,m,n,o,p,q,r,s,ș,t,u,ŭ,y,w,x,ẍ,y,z
این الفبای ساده و راحت در آوریل سال ١۹۳٠م توسط برادران جلادت و بدرخان از خاندان اشرافی عزیزان تنظیم و پرداخت شدو پس از اینکه در نشریه هوار چاپ دمشق (١۹۳۲-١۹۴۳م) مورد استفاده قرار گرفت، عمومیت یافت و مورد استفاده همه قرار گرفت. ۲. گروه شرقی: عبارت است از کردی رایج در ارمنستان، آذربایجان، گرجستان هچنانکه در ترکمنستان، قرقیزستان و قزاقستان. گویشی که به این گویش قربت دارد گویش موسوم به "بادیانی" است که در شمال غربی عراق در موصول و کرکوک و دهوک رواج دارد. زبان ادبی نیز دارند.
ب. گروه مرکزی: گروهی را در برمی گیرد که در شمال شرقی عراق در شهرستانهای سلیمانیه، اربیل، کرکوک و خانقین رواج دارد و در آن ناحیه بر مبنای سلطان نشین باستانی سوران، سورانی نامیده می شود. همچنین این گروه شامل گویشهایی می شود که در همسایگی نواحی ذکر شده یعنی در کردستان ایران (در جنوب استان آذربایجان غربی) رواج دارد و موسوم به کردی مکری هستند. این گروه زبانی تا ناحیه جنوبی تری در استان کردستان نیز امتداد می یابد جاییکه گویش موسوم به سننه ای رواج دارد. سورانی و سننه ای هر یک به زبانی ادبی تبدیل شده اند. برای نوشتن این دو زبان از الفبای عربی فارسی استفاده می شد چون لاتین گرایی ممنوع بود. ج. گروه جنوبی : از تعداد زیادی گویشهای ناهمگون تشکیل شده است که از این بین می توان به گویشهای کرمانشاهی، سنجابی، کلهری، لکی و لری (متعلق به پشتکوه) و غیره می باشد.
منبع: اشميت،رودريگر،۱۳۸۲،دسته بندی گویشهای کردی،مترجمين:آرمان بختياري و همكاران،تهران:ققنوس
اين وبلاگ با هدف ارائه اطلاعات زبانشناختي نو به منظور استفاده دانشجويان و دانش آموختگان رشته زبان شناسي طراحي شده است اميد است تمامي كساني كه به نوعي از اين وبلاگ بازديد مي نمايند راهنماييهاي خود را از من در جهت ارتقا و رشد روز افزون آن دريغ نفرمايند.