Çepik û Rexne!

Rexne pîvana pirrengî û pirrdengîya civatê ye.

Di civatên pêşverû da rexne û rexnegir di her xalî da xwedî rolekî mezin in.

Rexnegir azad, rexne bi rûmet in.

Civatên bê rexnegir û bê rexne, di her warî da civatên yekreng û yekdeng in.

Derîyê wan ji reng û dengên nû ra girtîne.

Ne bi rengek nû va dixemilin û diguhurin, ne jî bi dengekî nû va dikemilin.

Di civata da jîyan sipî û reş, raman qels û feqîr e.

Karên çand û hunerî karên vik û vala, xebatên zanistî xebatên badilhewa tên dîtin.

Pîvana mirov û mirovatîyê, xêr û gune ye.

Mirovên ku xwe xêrxwaz dihesibînin, jîyana xwe bi xewnên di derbarê dinya xwe ya wî alî derbas dikin û dest û pîyên xwe ji vê dinê dikşînin dinya tarî dikin.

Mirovên gunekar jî bi tirs û xofa dinya wî alî jîyana xwe diherimînin.

Jîyana ku dijîn jîyaneke derewîn, jîyana ku di xewnên xwe da dixemilînin, jîyaneke rasteqîn û bêdawî dibînin.

Roj û pêşeroja xwe didin alîkî û li pê xewn û xeyalên pûç û vala dikevin.

Sîyaset û tîcaret û îbadetê li hev diqelibînin.

Sîyasetê wek dîn, gotarên serok û rêberên xwe jî wek ayetên muqeddes dibînin.

Bê pirs û lêpirsîn partî û serokên xwe dişopînin û gotinên wan pêncwext dubare dikin. sîyasetê dinêrin û wek murîdên mumîn li pê partî û serokên xwe dimeşin.

Ji rexne û rexnegiran aciz dibin.

Rexneyan gune, rexnegiran gunekar dibînin.

Çavên xwe cot vedikin û li çepikan dinêrin.

Çepikan wek şekirê Şamê qebûl dikin û dadqultînin

Rexneyan tirş û tal dibînin û dev û rûyê xwe diqurçimînin.

Bi dengên çepikan sermest dibin û ji xwe ter in.

Li dijberî rexneyan derdikevin û dîn û har dibin.

Ji bo vê yekê ye ku di civatên paşverû da kesên li çepikan dixin pirr, rexnegir jî kêm in.

Ji ber ku çepiklêxistin karekî hêsan û erzan e.

Rexne karekî giran e.

Çepikgir bi rûmet ê.

Rexnegir jî bê qîmet e.

Sedem vê yekê ye ku tu ji bo kurdekî, an jî ji bo hêz û partîyekî li çepikan bixî, rêz û hurmetê dibînî.

Kêmasîyên wan nîşan bidî û rexne li wan bikî, bi gotinên tûj û erzan bersiva xwe distînî.

Dengê xwe bilind bikî hiş û aqilê xwe.

Bêdeng bimînî wijdana xwe wunda dikî.

Ikram Oguz
12.11.2016

ikramoguz@navkurd.net

 

کف زدن و نقد
نقد معیار تنوع و چند صدایی جامعە است.
نقد و منتقد ازهر نقطه نظری نقش بزرگی را در جوامع آزاد ایفا می کنند.
منتقد، آزاد و نقد محترم شمردە می شود.
جوامع بدون منتقد و بدون نقد، در هر جایی، در زمرە جوامع یک رنگ و تک صدا هستند.
درب آن جوامع، بروی تنوع و صداهای نو بستە است.
آنها با رنگی نو تزیین نمی شوند و تغییر نمی کنند، و همچنین با رنگی نو کامل نمی شوند.
در چنین جوامعی، زندگی سیاه و سفید و اندیشە ضعیف و فقیر است.
کارهای فرهنگی و هنری، کارهای عبث و تو خالی، کارهای علمی نیز بسان کارهای بیهودە دیدە میشوند.
معیار انسان و انسانیت، خیر و گناه است.
انسانهایی کە خود را خیرخواه میدانند، در رویای زندگی اُخروی خود هستند و از این دنیا دل می کَنند و دنیا را تاریک می پندارند.
انسانهای گناهکار نیز با ترس و وحشت از آخرت، زندگی را بر خود حرام می کنند.
نظر آنها زندگی دنیوی، زندگی ای دروغین است، در عوض زندگی ای را کە در رویاههایشان سازند، یک زندگی راستین و جاودان است.
روز و آیندە خود را کنار می گذارند و بە دنبال خواب و رویاههای پوچ و خالی می روند.
سیاست و تجارت و عبادت را در هم می آمیزند.
سیاست را بسان دین، و سخنرانی روسا و رهبرانشان را مانند وحی منزل می پندارند.
بدون تحقیق و کنجکاوی از جناح سیاسی و رهبر حزب خود پیروی می کنند و گفتار آنها را پنج بار در روز تکرار می کنند. بە سیاست آنها می نگرند و مانند یک مریدِ مومن دنبالەروی جناح و رهبر خود هستند.
از نقد و منتقدان ناراحت می شوند.
نقدها را گناە، و منتقدان را گناهکار می بینند.
سرمست می شوند و کف زدنها را تماشا می کنند.
کف زدنها را مانند شکر شام می پذیرند و در گلو فرو می برند.
با صدای کف زدنها از خود بیخود میشوند و آن برایشان کفایت می کند.
در برابر نقدها موضع می گیرند و خشمگین و عصبانی میشوند.
همین است کە در جوامع آزاد، افرادی کە کف میزنند فراوانند و منتقدان کم.
چون کف زدن بە مراتب آسان و ارزان است.
نقد کاری سنگین است و کسی کە کف میزند، مورد احترام است.
منتقد نیز بی ارزش است.
چون برای یک کُرد، یا برای قدرت و یک حزب کف میزنی مورد احترام و حرمت قرار می گیری.
اما زمانی کە عیوب آنها را نشان دهی و آنها را نقد می کنی، با سخنان تند و تیز و پاسخ کم بها مواجه می شوی.
صدایت را بلند کنی
بی صدا بمانی، وجدانت را از دست خواهی داد.
اکرام ٱکوز
۲۰۱٦.۱۱.۱۲

 

چەپک و رەخنە!

رەخنە پیڤانا پڕەنگی وو پڕدەنگییا جڤاتێیە.

د جڤاتێن پێشڤەروو دا رەخنە وو رەخنەگر د ھەر خالی دا خوەدی رۆلەکی مەزنن.

رەخنەگر ئازاد، رەخنە ب روومەتن.

جڤاتێن بێ رەخنەگر وو بێ رەخنە، د ھەر واری دا جڤاتێن یەکرەنگ وو یەکدەنگن.

دەرییێ وان ژ رەنگ وو دەنگێن نوو را گرتینە.

نە ب رەنگەک نوو ڤا دخەملن وو دگوھورن، نە ژی ب دەنگەکی نوو ڤا دکەملن.

د جڤاتا دا ژییان سپی وو رەش، رامان قەلس وو فەقیرە.

کارێن چاند وو ھونەری کارێن ڤک وو ڤالا، خەباتێن زانستی خەباتێن بادلھەوا تێن دیتن.

پیڤانا مرۆڤ وو مرۆڤاتییێ، خێر وو گونەیە.

مرۆڤێن کو خوە خێرخواز دھەسبینن، ژییانا خوە ب خەونێن د دەربارێ دنیا خوەیا وی ئالی دەرباس دکن وو دەست وو پییێن خوە ژ ڤێ دنێ دکشینن دنیا تاری دکن.

مرۆڤێن گونەکار ژی ب ترس وو خۆفا دنیا وی ئالی ژییانا خوە دھەرمینن.

ژییانا کو دژین ژییانەکە دەرەوین، ژییانا کو د خەونێن خوە دا دخەملینن، ژییانەکە راستەقین وو بێداوی دبینن.

رۆژ وو پێشەرۆژا خوە ددن ئالیکی وو ل پێ خەون وو خەیالێن پووچ وو ڤالا دکەڤن.

سییاسەت وو تیجارەت وو ئیبادەتێ ل ھەڤ دقەلبینن.

سییاسەتێ وەک دین، گۆتارێن سەرۆک وو رێبەرێن خوە ژی وەک ئایەتێن موقەددەس دبینن.

بێ پرس و لێپرسین پارتی وو سەرۆکێن خوە دشۆپینن وو گۆتنێن وان پێنجوەخت دوبارە دکن. سییاسەتێ دنێرن وو وەک موریدێن مومین ل پێ پارتی وو سەرۆکێن خوە دمەشن.

ژ رەخنە وو رەخنەگران ئاجز دبن.

رەخنەیان گونە، رەخنەگران گونەکار دبینن.

چاڤێن خوە جۆت ڤەدکن وو ل چەپکان دنێرن.

چەپکان وەک شەکرێ شامێ قەبوول دکن وو دادقولتینن

رەخنەیان ترش وو تال دبینن وو دەڤ وو روویێ خوە دقورچمینن.

ب دەنگێن چەپکان سەرمەست دبن وو ژ خوە تەرن.

ل دژبەری رەخنەیان دەردکەڤن وو دین وو ھار دبن.

ژ بۆ ڤێ یەکێیە کو د جڤاتێن پاشڤەروو دا کەسێن ل چەپکان دخن پڕ، رەخنەگر ژی کێمن.

ژ بەر کو چەپکلێخستن کارەکی ھێسان وو ئەرزانە.

رەخنە کارەکی گرانە.

چەپکگر ب روومەتێ.

رەخنەگر ژی بێ قیمەتە.

سەدەم ڤێ یەکێیە کو تو ژ بۆ کوردەکی، ئان ژی ژ بۆ ھێز وو پارتییەکی ل چەپکان بخی، رێز وو ھورمەتێ دبینی.

کێماسییێن وان نیشان بدی وو رەخنە ل وان بکی، ب گۆتنێن تووژ وو ئەرزان بەرسڤا خوە دستینی.

دەنگێ خوە بلند بکی ھش وو ئاقلێ خوە.

بێدەنگ بمینی وژدانا خوە ووندا دکی.

ئکرام ئۆگوز
١٢.١١.٢٠١٦